Yapay zeka (AI) yatırımlarının tetiklediği küresel bellek çipi kıtlığı, teknoloji devi Apple’ı radikal adımlar atmaya zorladı. Dün akşam saatlerinde online mağazasını (Apple Store) kısa süreliğine kapatan şirket; Mac bilgisayarlar, iPad’ler, akıllı ev donanımları ve Vision Pro da dahil olmak üzere geniş bir ürün yelpazesine küresel ölçekte zam yaptı. Türkiye’deki fiyat etiketlerini de doğrudan etkileyen bu hamlenin ardından Apple, borsada tarihinin en ağır tek günlük kayıplarından birini yaşadı.
Apple’dan resmi zam açıklaması: “Maliyet artışlarını daha fazla sineye çekemedik”
Gelen tepkiler ve fiyat artışlarının ardından teknoloji basını platformu MacRumors ile resmi bir açıklama paylaşan Apple, fiyat artışlarının arkasındaki tek nedenin yapay zeka veri merkezlerinin yarattığı bellek ve depolama (RAM ve SSD) çiplerindeki tedarik krizi olduğunu itiraf etti.
Şirket tarafından yapılan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Tüketici elektroniği sektörü benzeri görülmemiş bir zorlukla karşı karşıya. Yapay zeka veri merkezlerinin hızlı büyümesi, bellek ve depolama talebinde olağanüstü bir artış yarattı. Bileşen fiyatının bu kadar hızlı ve bu kadar çok arttığını daha önce hiç görmedik. Şimdiye kadar müşterilerimizi bu fiyat artışlarından koruduk ancak artık iPad ve Mac’teki bugünkü artışlar da dahil olmak üzere bir dizi üründe fiyat artışına başlamamız gereken bir noktaya geldik. Bunun tatsız bir haber olduğunu biliyoruz, çözüm bulmak için aralıksız çalışıyoruz.”
Zammın ayak sesleri aslında çok uzak değildi; nitekim geçtiğimiz hafta Apple CEO’su Tim Cook da donanım maliyetlerindeki bu olağanüstü yükseliş nedeniyle fiyat artışlarının artık “kaçınılmaz” bir noktaya geldiğinin sinyalini vermişti.
Hangi ürünlere zam geldi, hangileri pas geçildi?
Küresel çapta devreye alınan yeni fiyatlandırma stratejisinde Apple, bazı ana ürün gruplarını korumayı tercih ederken, yüksek depolama ve bellek barındıran cihazlarında fiyat artışına gitti:
- Zam Gelen Ürünler: Tüm Mac modelleri (MacBook Air, Pro, Mac mini, iMac, Mac Studio), tüm iPad serisi, Apple TV, HomePod, HomePod mini ve şirketin uzamsal bilgisayarı Vision Pro.
- Fiyatı Değişmeyenler: iPhone modelleri, Apple Watch serisi ve AirPods kulaklık gruplarına bu dalgada herhangi bir zam yansıtılmadı.
Tüm teknoloji dünyası aynı çıkmazda: Kriz 2027’ye kadar sürebilir
Apple, bellek pazarındaki bu maliyet baskısını son tüketiciye yansıtan tek isim değil. Sektör genelinde Microsoft, Samsung, Lenovo, HP ve Dell gibi bilgisayar ile mobil pazarın devleri de benzer fiyat artışlarını devreye soktu. Hatta Apple’ın zammının hemen ardından Microsoft da küresel ölçekte Xbox konsol fiyatlarına zam yaptığını resmen duyurdu. Dünyanın en büyük bellek üreticilerinden biri olan Micron ise yayınladığı projeksiyonda, yapay zeka sunucularının yarattığı bu arz-talep dengesizliğinin ve çip kıtlığının 2027 yılına kadar azalarak da olsa devam edeceğini tahmin ediyor.
Wall Street’te deprem: Tek günde 265 milyar dolar buharlaştı!
Yatırımcıların donanım pazarındaki bu kar marjı ve tedarik daralmasına yönelik endişeleri, Apple hisselerinde sert bir panik satışını beraberinde getirdi. Zam kararlarının ardından Apple hisseleri günü %6,12’lik devasa bir düşüşle tamamladı.
Bu düşüş, şirketin son bir yılı aşkın süredir tek bir işlem gününde yaşadığı en kötü borsa performansı olarak kayıtlara geçti. Bu sert çakılma sonucunda Apple’ın toplam piyasa değerinden sadece 24 saat içinde yaklaşık 265 milyar dolar silindi.
