Küresel bilgisayar pazarı, yaklaşık iki yıldır istikrarlı bir şekilde devam eden büyüme ivmesini kaybederek sert bir fren yaptı. Uluslararası araştırma şirketi International Data Corporation (IDC) tarafından yayımlanan son verilere göre, dünya genelindeki PC sevkiyatları yıllık bazda yüzde 5 gerileyerek 68,2 milyon adede düştü. Bu sonuçla birlikte, tam dokuz çeyrektir kesintisiz devam eden küresel büyüme serisi de resmen son bulmuş oldu.
Daralmanın arkasındaki ana etken: Küresel bellek (RAM) arz sıkıntısı
IDC analistleri, bilgisayar pazarındaki bu ani tıkanmanın en büyük temel nedeni olarak, yapay zeka (AI) teknolojilerine yönelik patlama yapan talebin tetiklediği küresel bellek arz sıkıntısını gösteriyor.
Krizin sektöre yansımaları ve pazar dinamikleri şu şekilde özetleniyor:
- Maliyet Krizi: 2025 yılının son aylarında kendini iyice hissettirmeye başlayan bu tedarik krizi, bellek (RAM) fiyatlarının hızla fırlamasına neden oldu ve bu maliyet artışı dalgası bilgisayar üretim hatlarının tamamına yayıldı. IDC, bellek arzındaki bu sıkışıklığın ve yüksek fiyat politikasının 2028 yılına kadar dalgalı bir şekilde sürmesini bekliyor.
- Sevkiyat Düştü Ama Gelir Arttı: PC üreticilerinin sevkiyat adetleri düşmesine rağmen, şirketlerin toplam finansal gelirleri yükselmeye devam ediyor. Bunun nedeni, üreticilerin artan parça ve lojistik maliyetlerini, talepteki düşüş hızından çok daha çevik bir şekilde son tüketici fiyatlarına (etiketlere) yansıtabilmiş olması.
- Yeni Zamlar Yolda: IDC Araştırma Başkan Yardımcısı Jitesh Ubrani, bilgisayar üreticilerinin 2027 yılı boyunca kademeli olarak yeni fiyat artışlarına hazırlandığını ifade etti. Ubrani’ye göre, yılın ilerleyen dönemlerinde distribütörlerin elindeki eski maliyetli stokların tamamen tükenmesi ve yeni yüksek maliyetli zamların etiketlere tam yansımasıyla birlikte pazardaki daralma çok daha keskin bir hal alabilir. Bu durum, son kullanıcının bilgisayar yenileme (upgrade) döngüsünü de ciddi şekilde ertelemesine yol açacak.
Pazarın tersine kürek çeken tek devi: Apple
Küresel bilgisayar pazarındaki bu zorlu ve büzülen koşullara rağmen, sevkiyat adetlerini nominal olarak artırmayı başaran yegane teknoloji şirketi Apple oldu.
- MacBook Neo Dopindi: Apple, özellikle yeni fiyat/performans odaklı MacBook Neo modeline yönelik küresel çapta gerçekleşen yoğun tüketici talebi sayesinde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 800 bin adet daha fazla Mac bilgisayar sevk etmeyi başardı.
- Pazar Payı Sıçradı: Bu satış başarısıyla birlikte Apple, küresel PC pazarındaki payını yüzde 8,5 seviyesinden yüzde 10 bandına kadar çıkardı.
Ancak Apple da bellek maliyetlerindeki bu agresif küresel artış dalgasından kaçamadı. Parça maliyetlerini dengelemek isteyen şirket, giriş seviyesi MacBook Neo modelinin fiyatını 600 dolardan 700 dolara yükseltirken; en çok satan modellerden biri olan giriş seviyesi MacBook Air’in fiyat etiketini ise 1.300 dolara kadar çekti.
Zirvedeki üç büyükler değişmedi
Küresel bilgisayar pazarında markaların paylarına göre yapılan genel liderlik sıralamasında ise radikal bir değişim yaşanmadı. Yaşanan tüm daralmaya ve tedarik krizlerine rağmen Lenovo, HP ve Dell üçlüsü, pazarın en çok satan markaları olarak zirvedeki yerlerini korumaya devam etti.
