Masaüstü bilgisayar pazarında donanım maliyetleri, özellikle DDR5 bellek (RAM) fiyatlarındaki küresel artış nedeniyle oyuncuların ve sistem toplayıcıların bütçesini zorlamaya devam ediyor. Sektördeki bu olumsuz gidişata yönelik PC dünyasını pek de sevindirmeyecek resmi açıklama ise yarı iletken devi AMD’den geldi. Şirketin tepe yöneticilerinden David McAfee, bellek piyasasındaki mevcut krizin kısa vadede çözülemeyeceğini ve fiyatların makul seviyelere gerilemesinin yaklaşık iki yıllık bir zaman dilimini bulabileceğini ilan etti.
Fiyat artışının arkasındaki asıl neden: Yapay zeka veri merkezleri
Tayvan’da düzenlenen teknoloji fuarı Computex 2026 kapsamında bizzat açıklamalarda bulunan AMD Küresel Başkan Yardımcısı ve İstemci Kanal İş Birimi Genel Müdürü David McAfee, RAM pazarındaki darboğazın perde arkasını araladı. McAfee’nin aktardığı verilere göre, son iki yıllık periyotta üreticiler eskiyen DDR4 üretim hatlarını kademeli olarak azaltarak yatırımlarını tamamen DDR5 mimarisine kaydırdı.
Ancak fabrikaların üretim hacmini DDR5’e kaydırması, son tüketici için fiyatların düşmesini sağlamaya yetmiyor. Çünkü yapay zeka (AI) sektöründe yaşanan küresel patlama, üreticilerin önceliğini değiştirdi. Bellek üreticileri, tüketici sınıfı standart DDR5 RAM modülleri üretmek yerine, yapay zeka veri merkezlerinde ve süper bilgisayarlarda kullanılan yüksek kâr marjlı HBM (High Bandwidth Memory) teknolojilerine öncelik tanıyor. Yapay zeka sunucularının devasa bellek talebi, son kullanıcıya sunulan ham madde ve üretim arzını doğrudan baltalıyor.
Sektör devleri kapasite artırıyor ancak normalleşme 2028’i bulacak
AMD, DDR5 fiyatlarında zaman içinde bir gevşeme öngörse de bu sürecin oldukça yavaş ve sancılı ilerleyeceğini düşünüyor. Küresel bellek pazarını domine eden Samsung ve Micron gibi devlerin yanı sıra Çin merkezli üretici CXMT, DDR5 üretim kapasitelerini artırmak için milyarlarca dolarlık yeni tesis yatırımları yapıyor. Ancak yeni bir yarı iletken fabrikasının kurulması ve üretime hazır hale gelmesi yıllar aldığından, arz-talep dengesinin yeniden kurulması ve fiyatların tam anlamıyla normale dönmesi için 2028 yılı işaret ediliyor.
AM5 platformu için uzun vadeli DDR6 ve PCIe 6.0 planı
Röportajda donanım meraklılarını yakından ilgilendiren bir diğer önemli başlık ise AMD’nin anakart ve işlemci soket stratejisi oldu. David McAfee, her yeni işlemci neslinde yeni bir soket mimarisine (pin yapısına) geçmenin hem anakart üreticilerine hem de bütçe planlaması yapan son kullanıcılara çok ciddi ek maliyetler getirdiğinin farkında olduklarını belirtti.
Hatırlanacağı üzere AMD, kısa süre önce gerçekleştirdiği resmi duyuru ile mevcut AM5 soket yapısının destek süresini en az 2029 yılına kadar uzattığını ilan etmişti. Şirket, henüz yeni nesil bir “AM6” soketi üzerinde resmi bir planlama yapmıyor. Bunun yerine mühendisler, mevcut AM5 platformunun ömrünü nasıl daha fazla uzatabileceklerini masaya yatırmış durumda.
Mühendislik ekipleri, AM5 altyapısının gelecekte çıkacak olan DDR6 bellek standartlarını ve PCIe 6.0 bağlantı arayüzünü bir soket değişikliğine gerek kalmadan destekleyip destekleyemeyeceğini teknik olarak değerlendiriyor. Bu durum, mevcut Ryzen 7000, Ryzen 8000G, Ryzen 9000 ve gelecekteki yeni Zen mimarili işlemcileri kullanan AM5 sahiplerinin, uzun yıllar boyunca anakart değiştirmeden en yeni teknolojilere adapte olabileceği anlamını taşıyor.
