Kolombiya, tarihinin en büyük deniz keşiflerinden birini gerçekleştirmek üzere harekete geçti. Yaklaşık 300 yıl önce Karayipler’de batan ve içinde altın, gümüş, zümrüt ve diğer değerli malları taşıyan İspanyol savaş gemisi San José, “batıkların kutsal kasesi” olarak biliniyor. Milyarlarca dolar değerinde olduğu düşünülen bu hazine, 2015 yılında Kolombiya hükümeti tarafından keşfedilmişti. Şimdi ise Kolombiya, bu efsanevi gemiyi ve taşıdığı hazineleri gün yüzüne çıkarmak için yeni bir su altı keşif gezisinin ilk aşamasını başlattı.
San José gemisi hakkında
San José, İspanyol filosunun amiral gemisi olarak öne çıkıyordu. 1708 yılında, İspanya Veraset Savaşı sırasında, Panama’dan Kolombiya’ya doğru ilerlerken İngiliz gemileriyle yaşanan bir çatışmada Karayipler’in derinliklerine gömüldü. İçinde bulunan yaklaşık 600 mürettebatla birlikte batan gemi, o dönemin en büyük hazinelerinden birini taşıyordu. Geminin, Peru’nun Potosi madenlerinden çıkarılan altın ve gümüşlerle dolu olduğu, ayrıca zümrüt ve değerli taşlar taşıdığı biliniyor.
Kolombiya Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (ICANH), bu keşif gezisinin ilk aşamasında uzaktan sensörler ve su altı fotoğrafçılığı teknolojileri kullanarak gemiyi detaylı bir şekilde görüntülemeyi hedefliyor. Geminin kalıntılarının olduğu alan, “müdahaleci olmayan” yöntemlerle araştırılacak ve elde edilen veriler, gelecekteki arkeolojik kazılar için bir temel oluşturacak. Bu yeni keşif gezisinin en önemli amaçlarından biri, deniz yatağındaki arkeolojik materyallerin bir envanterini çıkarmak ve bu batığı “ulusal korunan arkeolojik alan” olarak ilan etmek.
Kolombiya Kültür Bakanı Juan David Correa, bu keşfin tarihsel önemine vurgu yaparak, “Bu hükümet, daha önce benzeri görülmemiş bir keşif yapıyor. Kalyonun batığını keşfetmek, kültürümüzü ve tarihimiz anlamanın önemli bir yolu olacak” dedi. Geminin taşıdığı hazineler, sadece Kolombiya için değil, Avrupa ve Yeni Dünya arasındaki ticari ilişkiler ve o dönemin ekonomik koşulları hakkında önemli ipuçları sunacak.
San José hazinesinin önemi ve mirası
San José’nin keşfi, sadece denizcilik ve arkeoloji dünyasında değil, uluslararası hukuk alanında da büyük bir yankı uyandırdı. Geminin taşıdığı hazineler, 18. yüzyılın başlarında Avrupa’nın ekonomik, sosyal ve politik iklimi hakkında önemli bilgiler verebilir. Bu sebeple Kolombiya hükümeti, San José’yi sadece bir maddi hazine olarak değil, aynı zamanda bir kültürel ve tarihi eser olarak koruma altına almayı amaçlıyor.
Ancak San José’nin hazinelerine dair büyük bir hukuki savaş da patlak verdi. ABD merkezli bir deniz kurtarma şirketi olan Sea Search-Armada (SSA), geminin kalıntılarını ilk olarak 1980’lerde kendilerinin keşfettiğini iddia ediyor. SSA, geminin içindeki hazinelerin yarısının kendilerine ait olduğunu öne sürerek Kolombiya hükümetine karşı yaklaşık 10 milyar dolarlık bir dava açtı. Buna karşın, Kolombiya hükümeti, bu iddiaları reddederek San José’nin ilk kez 2015 yılında kendileri tarafından keşfedildiğini savunuyor.
Bu tartışmaların yanında, San José’nin keşfi denizcilik tarihine damgasını vuracak yeni bilgiler sağlayabilir. Uzmanlara göre, geminin taşıdığı hazinelerin yanı sıra, o dönemdeki ticaret yolları, korsanlık faaliyetleri ve Avrupa’nın Yeni Dünya ile olan ekonomik ilişkileri hakkında pek çok bilinmeyen gün yüzüne çıkabilir.
San José nasıl bulundu?
San José’nin keşfi, deniz altı teknolojisinin geldiği son noktayı gözler önüne seriyor. Su altı araştırmalarında kullanılan uzaktan kumandalı araçlar (ROV), akustik konumlandırma sistemleri ve gelişmiş sonar cihazları sayesinde, geminin kalıntılarına ulaşıldı. Kolombiya’nın liman kenti Cartagena açıklarında yapılan bu keşif, denizcilik dünyasında büyük yankı uyandırdı.
İlginizi çekebilir: Baskı altında kalmak performansımızı nasıl etkiliyor?
Araştırmacılar, keşif sırasında, San José’nin taşıdığı hazinelerin Karayipler’in derinliklerinde korunmuş olduğunu ve batığın büyük bir kısmının bozulmadan kaldığını belirtiyor. Bu da, gelecekte yapılacak arkeolojik kazıların büyük bir titizlikle yürütülmesi gerektiğini gösteriyor. İlk keşif gezisinin sonuçları, sonraki arkeolojik kazıların ve hazinenin çıkartılması için önemli bir yol haritası oluşturacak.
