Tıp ve teknoloji dünyasında çığır açan bir gelişme yaşandı. 9 Temmuz 2025 tarihinde Johns Hopkins Üniversitesi’nden araştırmacılar, tarihte ilk kez bir robotun hiçbir insan yardımı almadan gerçekçi bir ameliyatı başarıyla gerçekleştirdiğini duyurdu. Bu gelişme, cerrahi robotların artık sadece yardımcı değil, bağımsız ve karar verebilen birer “cerrah” olabileceğini gösteriyor.
Yapay zekalı cerrah: SRT-H sistemi nedir?
Geliştirilen robotik sistemin adı SRT‑H, yani “Surgical Robot Transformer‑Hierarchy”. Bu ileri düzey cerrahi robot, domuz kadavrası üzerinde uygulanan safra kesesi alma ameliyatını (kolesistektomi) hiçbir insan müdahalesi olmadan başarıyla tamamladı. Ameliyat sırasında robot, tüm cerrahi adımları kendi başına planladı ve uyguladı.
Yaklaşık 17 dakika süren işlem boyunca robot; damarları tanımladı, dokuları hassasiyetle manipüle etti, cerrahi klipsleri yerleştirdi ve kesileri gerçekleştirdi. Tüm bu işlemleri herhangi bir dış komut ya da yönlendirme olmaksızın, %100 başarı oranıyla gerçekleştirmesi bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Robot nasıl eğitildi?
SRT‑H robotu, cerrahların domuz kadavrası üzerinde gerçekleştirdiği ameliyatların videolarıyla eğitildi. Bu videolar altyazılı olarak etiketlenmişti ve robot bu kayıtlar sayesinde hangi adımın ne zaman, nasıl yapılması gerektiğini öğrenebildi. “İmitasyon öğrenme” (taklit yoluyla öğrenme) yöntemine dayanan bu süreç, robotun gerçek ameliyat senaryolarına hazır hale gelmesini sağladı.
Gerçek dünya koşullarında başarı sağladı
Ameliyatın gerçekçiliği sadece prosedürle sınırlı değildi. Robot, operasyon öncesi pozisyonun değiştirilmesi, dokuya kan benzeri boya uygulanması gibi beklenmedik durumlarla da başa çıktı. Yani sadece planlanan adımları değil, aynı zamanda belirsizliği de yönetebildi. Bu da onu daha önce geliştirilen sistemlerden ayıran en büyük farklardan biri oldu.
Bilimsel onay: Science Robotics’te yayınlandı
Bu tarihi başarı, 9 Temmuz 2025 tarihinde Science Robotics dergisinde yayımlandı. Bu sayede akademik dünyada da resmi olarak kabul edildi. Johns Hopkins Üniversitesi’nden Prof. Dr. Axel Krieger’e göre bu gelişme, robotların sadece fiziksel görevleri değil, aynı zamanda cerrahi kararları da anlayıp uygulayabildiğini ortaya koyuyor.
Sağlık sektöründe yeni bir çağ başlıyor
Söz konusu gelişme, özellikle cerrah eksikliğinin yaşandığı bölgelerde büyük bir ihtiyacı karşılayabilir. Otonom cerrahi sistemler, ileride daha karmaşık ameliyatlarda da kullanılabilir hale gelecek. Uzaktan gözetimle birden fazla ameliyatı aynı anda takip eden cerrahlar, bu teknolojiler sayesinde sağlık hizmetlerinin kapsamını genişletebilir.
