Dış gebelik, döllenmiş bir yumurtanın rahmin dışına, genellikle fallop tüpü gibi yapılar içerisine yerleşmesiyle oluşan bir durumdur. Normal bir gebelik süreci, döllenmiş yumurtanın rahim içinde büyümesini gerektirirken, dış gebelikte bu durum gerçekleşmez. Döllenen yumurta hayatta kalamadığı için büyüyen doku, tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit eden kanamalara yol açabilir. Bu nedenle dış gebelik durumlarında hızlı bir tedavi ve müdahale şarttır.
Dış gebelik neden olur?
Dış gebeliğin başlıca nedenleri arasında hormonal dengesizlikler, fallop tüpü iltihaplanması ve döllenmiş yumurtanın anormal gelişimi yer almaktadır. Döllenen yumurtanın rahme doğru hareket ederken takılması, dış gebeliğe sebep olabilir. Ayrıca, daha önce dış gebelik geçiren kadınlar, endometriozis, sigara kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve pelvik cerrahi geçmişi olan kadınlar, dış gebelik riskini artırmaktadır.
Dış gebelik belirtileri
Dış gebelik, normal hamilelikle benzer belirtiler gösterdiğinden, ayırt edilmesi zor olabilir. Adet gecikmesi, gebelik testinin pozitif çıkması, bulantı, kusma gibi belirtiler dış gebelikte de görülebilir. Dış gebeliğin en sık görülen belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Alt karın bölgesinde şiddetli ağrı
- Vajinal kanama ve kahverengi sulu akıntı
- İdrar veya dışkılama sırasında ağrı
- Bel ağrısı
- Omuz ucu ağrısı
- Rektal basınç ve bağırsak ağrısı
- İshal ve kusma
- Kilo kaybı
- Baş dönmesi ve bayılma
Dış gebelik kimlerde görülür?
Dış gebelik riski, cinsel açıdan aktif her kadında bulunmaktadır. Döllenmeden yaklaşık 6-7 gün sonra yumurtanın, rahim içine gitmeden önce fallop tüpünde geçirdiği süre, dış gebelik oluşumunda önemli bir faktördür. Fallop tüpünde meydana gelen herhangi bir hasar, tıkanma veya daralma dış gebeliğe yol açabilir. Dış gebeliklerin yaklaşık %98’i fallop tüpünde gerçekleşir ve ilk trimesterde ciddi morbidite ve mortalite nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir.
Dış gebelik nasıl teşhis edilir?
Dış gebeliğin tanısı, yalnızca fiziksel muayene ile koyulamaz. Beta-hCG ve progesteron düzeylerini belirlemek için yapılan kan testleri teşhis açısından önemlidir. Beta-hCG seviyeleri, iki günlük sürede aynı kalıyorsa veya beklenen artışı göstermiyorsa ve 1500 üzerinde değerlerde vajinal ultrasonda gebelik kesesi görünmüyorsa dış gebelik şüphesi doğar. Dış gebelik belirtileri yaşıyorsanız, zaman kaybetmeden bir kadın doğum uzmanına başvurmanız hayati önem taşır.
Dış gebelik, tehlikeli olabilen bir durumdur ve zamanında müdahale gerektirir. Adet gecikmesi durumunda vakit kaybetmeden bir doktora gitmek, dış gebelik riskini en aza indirmekte önemli bir adımdır. Bilinçli olmak ve belirtileri takip etmek, sağlığınızı korumanız açısından kritik öneme sahiptir.
